‘Het zal niet zinloos zijn, mijn leven’ – Benjamin Jongenburger leeft met ME

Door: Celine Timmerman, journalist

Het was een studievriend aan de universiteit van Wageningen die Benjamin ooit met de ignatiaanse spiritualiteit in contact bracht. Ze zaten in een gemengde bijbelkring van christenen en niet-christenen. ,”Dat waren heel bijzondere ontmoetingen en open gesprekken”.

Benjamin bevond zich in een zoektocht naar een manier om stil te kunnen worden en God te zoeken. In zijn jeugd kwam hij vaak in een baptistenkerk; later werd dat een evangelische traditie waarin ‘stille tijd’ voor hem vooral als verplichting voelde.

Reflecteren op eigen handelen

“Er werd gevonden dat je bewust tijd moet vrijmaken om God te ontmoeten door middel van bijbellezen en gebed. Dat vond ik krom. Door Bidden Onderweg (de dagelijkse gebedspodcast van het Ignatiushuis) ervoer ik dat er juist geen oordeel was. Je was er, om met God te zijn. Je hoefde niet zoveel, hoewel je ook reflecteerde op je eigen handelen. Dat sprak mij enorm aan.’’

Tot op de dag van vandaag heeft hij daar wat aan. Jarenlang mediteerde hij vrijwel dagelijks met Bidden Onderweg, alhoewel het laatste jaar dat wat stil ligt. “Het stilstaan bij het leven is een soort haat-liefdeverhouding. Ik leef een geïnvalideerd leven, ben chronisch ziek, dat betekent dat de rouw ook telkens terugkomt.’’

„Rusten is voor mij vechten, om niets te doen. Dingen doen is zieker worden. Dat maakt rusten ook een mentale mindfuck.”

Cirkelend verdriet

Zijn ziekte brengt een verdriet met zich mee dat niet lineair verloopt, maar cirkelt. “Je maakt zo’n rouwcirkel door en een maand later loop je er weer tegenaan, door een andere trigger. Het verlies stopt niet.”

Een uur per dag kan hij actief zijn, de rest van de dag moet hij rusten. Ook dan is zijn lijf in stressmodus. “Rusten is voor mij vechten, om niets te doen. Dingen doen is zieker worden. Dat maakt rusten ook een mentale mindfuck.”

Ruimte vinden met Bidden Onderweg

Toch ervaart hij het stil worden met Bidden Onderweg als een belangrijk instrument om te leren aanvaarden. Hij wil zichzelf de druk opleggen om weer dagelijks Bidden Onderweg te luisteren.

“Wat ik zo bevrijdend vind aan Bidden Onderweg is dat het dikwijls aansluit bij het grotere verhaal. Ik realiseer mij dan telkens weer: Christus is het centrum waar alles om draait. Mijn tekortkomingen, mijn frustratie en pijn doen er niet minder toe, maar ze komen in perspectief te staan.”

Eeuwige struggle

Hij voelt vaak een zware verantwoordelijkheid om het ‘goed te doen’, als vader, als echtgenoot, als mens in de maatschappij. “In een spiritueel moment kan dat van me afvallen. De bevrijding van het idee dat ik iets moet zijn.”

Benjamin is vader van kinderen van 6 en 1,5 jaar. Hij noemt het een eeuwige struggle – “en dat is een understatement” – hoe hij er voor zijn kinderen moet zijn terwijl hij maar voor één uur per dag energie heeft. Ondertussen doet zijn vrouw het grootste deel van de zorg voor het gezin.

Wonderen

“Mijn vrouw en ik zoeken naar een vorm die past bij ons allebei. Ik denk dat zien lijden moeilijker is dan het ondergaan. Mijn vrouw zegt weleens tegen me: ik word ongelukkig als ik naar je kijk. Terwijl ik dan net zo’n bevrijdend moment heb gehad zoals ik net zei.”

Zijn vrouw kwam 15 jaar geleden tot geloof, in een kerkelijke omgeving waarin wonderen centraal stonden. De ernstige, langdurige ziekte zonder uitzicht op genezing van haar man stelde die overtuiging op de proef. Benjamin: “Hoezo wonderen? vroeg ze zich af. Toch is haar geloof gebleven.”

Werkelijk mens worden

Het langdurige ziekzijn, nu bijna tien jaar, heeft Benjamins Godsbeeld verdiept. Geïnspireerd door theoloog Tomáš Halík realiseert hij zich dat lijden zijn plek heeft en dat er geen simpele oplossingen bestaan. “Ik ben aangetrokken tot een God die nabij is, niet tot een God die oplost.” Hij denkt aan de genezing van de tien melaatsen, waarvan er maar één terugkeert om te bedanken. “Misschien is lijden wel een beter instrument om werkelijk mens te worden dan een wonder. Dat bedroeft me, maar het is ook hoopvol.”

Benjamin verwacht geen wonder meer, maar gelooft dat zijn lijden betekenis heeft die verder reikt dan dit leven. Zijn diepste wens is niet langer gezondheid, maar te worden wie God bedoeld heeft dat hij zou zijn. “Daarom hou ik me vast aan Jesaja 53, dat uitmondt in Romeinen 8: Het zal niet zinloos zijn, mijn leven.”

Foto door Dieuwertje Bravenboer