In 2005- 2006 verbleef ik een jaar in Chili. Ik woonde in drie verschillende gemeenschappen. Zoals daar gebruikelijk was er steeds een voltijdse huishoudster: vrome dames van middelbare leeftijd, moeder van verschillende kinderen. Geen een van hen was gehuwd. Ik werkte er ook gedurende een maand in een volkse parochie in het Noorden van het land. Levendig en dynamisch, met massaal veel jonge mensen. De sacramenten worden er royaal bediend. Op één na: het huwelijk. Als er één of twee waren per jaar, zo vertelde de pastoor me, dan was het een goed jaar. Stabiele relaties komen daar bijna niet voor.
Gisterenmorgen, vrijdag 5 september 2014, zei Paus Franciscus het volgende in zijn homilie: “…. De Kerk vraagt ons, ons allen, om sommige dingen te veranderen. Ze vraagt ons om regels die voorbijgestreefd zijn ter zijde te laten: ze dienen nergens toe. … Het Evangelie is vernieuwing. “
Paus Franciscus sprak deze woorden niet in het kader van de kerkelijke leer inzake seksualiteit en familiale moraal. Toch kan ik het niet nalaten om een link te maken tussen deze uitnodiging tot verandering en de tekst die Bisschop Johan Bonny van Antwerpen geschreven heeft met het oog op de komende bisschoppensynode over het gezin.
Voor mij staat het als een paal boven water dat de kerkelijke Traditie inzake seksualiteit en gezin profetisch is. Ze gaat uit van een heel optimistische en hoogstaande mensvisie en heeft, door de eeuwen heen, talloze mensen verder geholpen in hun zoektocht naar meer menselijkheid. Tot voor een aantal jaren ging ik er vanuit dat de concrete regels en structuren waarin die Traditie door de eeuwen heen gegoten is, definitief en onbetwistbaar waren. Dat inzicht heb ik achter me gelaten. In onze radicaal veranderende cultuur is aanpassing nodig, ook van deze regels. Johan Bonny legt goed uit waarom.
Dit betekent geenszins dat alles wat was overboord moet worden gegooid. Wel dat we het potentieel van het Evangelie en de traditie door die nieuwe maatschappelijke en culturele evoluties radicaal moeten durven laten bevragen. En omgekeerd, uiteraard. In vertrouwen. Niet vanuit angst. Om te zien wat de ons zo dierbare Evangelie en eeuwendoude Traditie en wijsheid te vertellen hebben. Om te ontdekken hoe Gods openbaring mensen van de 21ste eeuw tot meer leven en liefde wenst te brengen.
Laten we vertrouwen op de Geest. Hij waait net zo goed nu als Hij vroeger deed. Hij laat zich niet vastleggen in definitieve regels, voorschriften en interpretaties. Gelukkig maar. Die Geest heeft 50 jaar geleden voor een onverhoopte vernieuwing gezorgd in onze Kerk. Ik vertrouw erop dat diezelfde Geest nog meer voor ons in petto heeft. Ook inzake seksualiteit en familiemoraal.
Dat gaat niet vanzelf. Wel doorheen moeizaam mensenwerk. De ervaring van 2000 jaar heeft geleerd dat goede mensen verschillende meningen kunnen hebben. Dat stellen we ook in deze vast. Bij hoge kerkelijke gezagsdragers net zo goed als aan de basis. So what. De Geest kan daar wel mee om. Dank, bisschop Johan Bonny!
Volledige tekst van Johan Bonny, bisschop van Antwerpen
