“Steeds en altijd weer de mensen die mij zijn toevertrouwd beminnen en dienen. Daar komt het allemaal op neer. Daar ga ik voor.” Tijdens een vergadering hoorde ik een dame onlangs deze uitleg geven aan het zinnetje “en todo amar y servir”. Het kwam uit het diepste van haar hart. Ik was erdoor geraakt. Toch had ze dit beroemde zinnetje uit de slotmeditatie van de Geestelijke Oefeningen (GO) van Ignatius van Loyola maar half recht aangedaan. “Lijdend voorwerp” van het liefhebben (amar) en dienen (servir) is voor Ignatius immers niet in de eerste plaats of exclusief de mens maar wel God. De GO zijn voor hem een leerschool om zo naar de hele werkelijkheid te kijken dat je in alles (en todo) God op het spoor kan komen en zijn scheppende liefde aan het werk kan zien. In mensen, zeker. Maar nog veel ruimer, in alle mogelijke dingen en ervaringen.